آیاتی از قرآن کریم که مفسران آنها را به امام حسین(ع) تعبیر کردهاند
در قرآن کریم، آیات بسیاری وجود دارد که منابع تفسیری و روایی از این آیات، تعبیر به وجود نازنین اهل بیت عصمت و طهارت علیهمالسلام به ویژه امام حسین(ع) کردهاند.
همزمان با فرارسیدن ایام شهادت اباعبدالله الحسین علیهالسلام و ۷۲ تن از یارای با وفای ایشان در کربلا بر آن شدیم تا گذری بر آن دسته از آیات قرآن کریم داشته باشیم که منابع تفسیری و روایی از آنها اشاره به امام حسین(ع) دارد که در ادامه میخوانید:
آیات فراوانی در قرآن کریم درباره امام حسین(ع) وجود دارد. آیاتی که بر اساس منابع تفسیری و روایی، مربوط به حضرت سیدالشهدا(ع) است:
۱) سوره مبارکه اسراء/آیه ۳۳
«وَ لا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتی حَرَّمَ اللَّهُ إِلاَّ بِالْحَقِّ وَ مَنْ قُتِلَ مَظْلُوماً فَقَدْ جَعَلْنا لِوَلِیِّهِ سُلْطاناً فَلا یُسْرِفْ فِی الْقَتْلِ إِنَّهُ کانَ مَنْصُوراً : وَلاَ تَقْتُلُواْ النَّفْسَ الَّتِی حَرَّمَ اللّهُ إِلاَّ بِالحَقِّ وَمَن قُتِلَ مَظْلُومًا فَقَدْ جَعَلْنَا لِوَلِیِّهِ سُلْطَانًا فَلاَ یُسْرِف فِّی الْقَتْلِ إِنَّهُ کانَ مَنْصُورًا»؛
و نفس محترمی را که خدا قتلش را حرام کرده نکشید مگر به حکم حق و آن کسی که کشته شده برای ولی او سلطه (حق قصاص) قرار دادیم اما در قتل اسراف نکنید چرا که او مورد حمایت است.
در جلد دوم تفسیر «عیاشی» ذیل این آیه از امام باقر (ع) روایتی نقل شده که حضرت میفرماید: «این آیه در مورد امام حسین (ع) است که مظلوم کشته شد، و امام زمان(عج) ولی اوست وقتی قیام کند، از قاتلان آن حضرت خونخواهی خواهد کرد».
۲)سوره مبارکه مریم/ آیه یکم
«کهیعص». در جلد سیزدهم تفسیر نمونه روایتى است که این حروف مقطعه را به داستان قیام امام حسین(ع) در کربلا تفسیر کرده است: «کاف» اشاره به «کربلا»، «هاء» اشاره به «هلاک خاندان پیامبر» صلىالله علیه و آله و «یاء» به «یزید» و «عین» به مسأله «عطش» و «صاد» به «صبر و استقامت» حسین و یاران جانبازش.
۳) سوره مبارکه حج/ آیه ۶۰
«ذلِکَ وَ مَنْ عاقَبَ بِمِثْلِ ما عُوقِبَ بِهِ ثُمَّ بُغِیَ عَلَیْهِ لَیَنْصُرَنَّهُ اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ لَعَفُوٌّ غَفُورٌ»؛ (آرى، مطلب) چنین است! و هر کس به همان مقدار که به او ستم شده مجازات کند، سپس مورد تعدى قرار گیرد، خدا او را یارى خواهد کرد؛ یقیناً خداوند بخشنده و آمرزنده است!
۴)سوره مبارکه احقاف/آیه ۱۵
«وَ وَصَّیْنَا الْإِنْسانَ بِوالِدَیْهِ إِحْساناً حَمَلَتْهُ أُمُّهُ کُرْهاً وَ وَضَعَتْهُ کُرْهاً وَ حَمْلُهُ وَ فِصالُهُ ثَلاثُونَ شَهْراً حَتَّى إِذا بَلَغَ أَشُدَّهُ وَ بَلَغَ أَرْبَعینَ سَنَةً قالَ رَبِّ أَوْزِعْنی أَنْ أَشْکُرَ نِعْمَتَکَ الَّتی أَنْعَمْتَ عَلَیَّ وَ عَلى والِدَیَّ وَ أَنْ أَعْمَلَ صالِحاً تَرْضاهُ وَ أَصْلِحْ لی فی ذُرِّیَّتی إِنِّی تُبْتُ إِلَیْکَ وَ إِنِّی مِنَ الْمُسْلِمین».
در این آیه آمده است: وَوَضَعَتْهُ کرْهًا وَحَمْلُهُ وَفِصَالُهُ ثَلَاثُونَ شَهْرًا طبق روایتی از رسول خدا(ص)، آیه مذکور در حق امام حسین (ع) نازل شده است.(حسین بن حمدان الخصیبی، الهدایة الکبری، ص۲۰۲)
۵) سوره مبارکه الرحمن/ آیه ۲۲
«یَخْرُجُ مِنْهُمَا اللُّؤْلُؤُ وَ الْمَرْجان»
در جلد بیست و سوم تفسیر نمونه، حدیثى از امام صادق علیهالسلام نقل شده است که در تفسیر آیه «مَرَجَ الْبَحْرَیْنِ یَلْتَقِیانِ ...» فرمود: عَلِىُّ وَ فاطِمَةُ علیهما السلام بَحْرانِ عَمِیْقانِ، لایَبْغِی أَحَدُهُما عَلى صاحِبِهِ، یَخْرُجُ مِنْهُمَا اللُّؤْلُؤُ وَ الْمَرْجانُ، قالَ: الحَسَنُ وَ الْحَسَیْنُ علیهما السلام: «على و فاطمه دو دریاى عمیقند که هیچ یک بر دیگرى تجاوز نمىکند و از این دو دریا، لؤلؤ و مرجان یعنى حسن و حسین خارج شدهاند».
۶) سوره مبارکه فجر/آیه ۲۷
«یَا أَیَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ ارْجِعِی إِلَى رَبِّک رَاضِیَةً مَّرْضِیَّةً فَادْخُلِی فِی عِبَادِی وَادْخُلِی جَنَّتِی»
در تفسیر مجمعالبیان آمده است: سورهای که به عنوان سوره امام حسین (ع) معرفی شده، سوره فجر است. در روایتی که در خصوص فضیلت این سوره از امام صادق (ع) نقل شده، حضرت می فرماید: «سوره فجر را در نمازهای واجب و مستحبی بخوانید که این سوره، سوره حسین بن علی (ع) است و هر کس این سوره را بخواند روز قیامت با امام حسین (ع) در درجه ای از درجات بهشت است».
در پایان این سوره آمده است: یَا أَیَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ ارْجِعِی إِلَى رَبِّک رَاضِیَةً مَّرْضِیَّةً فَادْخُلِی فِی عِبَادِی وَادْخُلِی جَنَّتِی(فجر/ ۲۷ الی۳۰)؛ تو ای روح آرام یافته به سوی پروردگارت باز گرد در حالی که هم تو از او خشنودی و هم او از تو خشنود و در سلک بندگانم و در بهشتم داخل شو».
شیخ عبدالله بحرانی پس از نقل روایتی که از امام صادق (ع) در خصوص این سوره و اختصاص آن به امام حسین (ع) بیان شد، می نویسد: «یکی از حاضران پس از بیان امام صادق (ع) عرض کرد: چگونه این سوره، سوره امام حسین (ع) است؟ حضرت فرمود: مراد از (نفس مطمئنه) در این آیه امام حسین (ع) و اصحاب و شیعیان آن حضرت است».
علاوه بر آیاتی که در شأن امام حسین (ع) ذکر شد برخی از آیات و سورههای قرآن در شأن اهل بیت پیامبر(ص) مثل حضرت زهرا (س) و امیر مؤمنان و یا امام حسن و امام حسین (ع) هستند. از جمله آیاتی که در شأن اهل بیت (ع) نازل شده و امام حسین (ع) را نیز شامل میشود میتوان به آیات زیر اشاره کرد:
۷) آیه تطهیر؛ آیه ۳۳ سوره مبارکه احزاب
در این آیه خداوند متعال میفرماید: «إِنَّمَا یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنکمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ وَیُطَهِّرَکمْ تَطْهِیرًا»؛ از ام سلّمه روایت شده که این آیه در خانه من نازل شد و در خانه هفت نفر بودند. رسول خدا (ص)، جبرئیل، میکائیل، علی، فاطمه، حسن و حسین (ع).
۸) سوره مبارکه آلعمران/ آیه ۶۱، که به آیه «مباهله» مشهور است، نیز به همین شکل است: «فَمَنْ حاجَّـکَ فِـیهِ مِنْ بَعْدِ ما جاءَکَ مِنَ العِلْمِ فَقُلْ تَعالَوْا نَدْعُ أَبْنآءَنا وَأَبْنآءَکُمْ وَنِسآءَنا وَنِسآءَکُمْ وَأَنْفُسَنا وَأَنْفُسَکُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَةَ اللّهِ عَلی الکاذِبِـینَ».
مفسران و محدثان شیعه تصریح کردهاند که این آیه مزبور در حق اهلبیت (ع)نازل شده است و منظور از «أبناءنا» منحصراً امام حسن و امام حسین(ع) است.
با استعانت از خداوند متعال و عنایات اهل بیت (علیهم السلام) بانک اشعار و مطالب مورد نیاز مداحی با رعایت شأنیت بزرگان دین در این مجموعه گردآوری شده و در مناسبتهای ملی و مذهبی تا حدی میتواند نیاز مادحین بزرگوار را برآورده نماید. انشااله دوستانی که از این مختصر مطالب بهره مند شدند نثار روح شهید رمضان عنایتی از شهدای کربلای شلمچه صلوات هدیه کنند.